yedy haber merkezi
Çağdaş sanat dünyasının en çok tartışılan işlerinden biri olan Maurizio Cattelan imzalı “Comedian” adlı eserin parçası olan muz, Fransa’daki Centre-Pompidou Metz’de bir ziyaretçi tarafından yerinden alınarak yenildi. Olay, sanat dünyasında yeniden geniş yankı uyandırdı.
Müze yetkilileri, ziyaretçinin duvara gri bantla sabitlenmiş muzu söküp tükettiğini açıkladı. Ancak kurum, eserin zarar görmediğini belirtti. Çünkü “Comedian” çalışmasında asıl sanat eseri muzun kendisi değil; sanatçının fikri, sertifikası ve yerleştirme talimatları olarak kabul ediliyor. Bu nedenle muz kısa süre içinde yenisiyle değiştirildi.
Olay, Cattelan’ın eserinin daha önce de benzer biçimde gündeme gelmesini hatırlattı. Eser, ilk kez 2019 yılında Miami’deki Art Basel kapsamında sergilendiğinde büyük tartışma yaratmış, performans sanatçısı David Datuna muzu duvardan sökerek yemişti. Daha sonra Güney Kore’deki Leeum Museum of Art’ta bir sanat öğrencisi de sergilenen muzu yiyerek benzer bir eylem gerçekleştirmişti.
6,2 milyon dolarlık eser
Maurizio Cattelan’ın “Comedian” adlı işi, yalnızca bir muz ve bir koli bandından oluşuyor gibi görünse de çağdaş sanat piyasasının en dikkat çekici eserlerinden biri haline geldi.
Eserin farklı edisyonları yıllar içinde yüksek fiyatlara satıldı. Son satışlardan birinde işin değerinin yaklaşık 6,2 milyon dolara ulaştığı belirtildi. Satın alan koleksiyonerlere fiziksel muz değil; eserin özgünlük sertifikası ve kurulum yönergeleri veriliyor.
Bu nedenle eserde kullanılan muzun çürümesi ya da değiştirilmesi, sanat eserinin bütünlüğünü teknik olarak etkilemiyor.
Sanat dünyasında tartışmalar yeniden başladı
Olayın ardından sosyal medyada ve sanat çevrelerinde çağdaş sanatın sınırları yeniden tartışılmaya başlandı. Bazı yorumcular, “Comedian” eserinin sanat piyasasının işleyişine yönelik ironik bir eleştiri olduğunu savunurken; bazıları ise çalışmayı sanat dünyasının aşırı ticarileşmesinin sembollerinden biri olarak değerlendiriyor.
Eserin defalarca yenilmesine rağmen varlığını sürdürmesi de kavramsal sanatın temel meselelerinden biri olan “eser mi önemlidir, fikir mi?” sorusunu yeniden gündeme taşıyor.
Maurizio Cattelan kimdir?
1960 yılında İtalya’nın Padova kentinde doğan Maurizio Cattelan, çağdaş sanatın en provokatif ve tartışmalı isimlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Sanatçı kariyeri boyunca mizah, ironi ve politik eleştiriyi bir araya getiren işleriyle tanındı. Altından yapılmış tuvalet eseri “America”, Papa II. Jean Paul’ü konu alan heykeli “La Nona Ora” ve duvara bantlanmış muz çalışması “Comedian”, sanatçının en çok konuşulan eserleri arasında yer alıyor.
“Comedian” neden bu kadar konuşuluyor?
Sanat tarihçilerine göre “Comedian”, yalnızca görsel bir nesne değil; sanat piyasası, koleksiyonerlik kültürü ve sanat eserine biçilen ekonomik değer üzerine kurulu kavramsal bir tartışma alanı yaratıyor.
Bir muzun milyonlarca dolar değer biçilen bir sanat eserine dönüşmesi, çağdaş sanatın ne olduğu ve sanat değerinin nasıl oluştuğu sorularını sürekli gündemde tutuyor. Bu nedenle eserin her yeni sergilenişi ya da müdahaleye uğraması uluslararası basında geniş yankı buluyor.