yedy haber merkezi

Norveç edebiyatının saygın kalemlerinden Dag Solstad’ın, 1984’te yayımlanan romanı “Akıl Almaz Olanı Anlatma Girişimi”, Yapı Kredi Yayınları tarafından 2025 Kasım’ında Türkçeye kazandırıldı. Çevirisi Banu Gürsaler Syvertsen’e ait olan kitap, modern toplumdaki yabancılaşma, uydu kent yaşamı, anonimleşme ve bireyin modern hayattaki yerini mercek altına alan karanlık bir roman olarak öne çıkıyor. 

Kitabın konusu özetle şöyle: Romanın kahramanı, mimar ve toplu konut planlama müdürü Arne Gunnar Larsen, ailesini bırakır, arkadaşlarıyla birlikte tasarladığı uydu kente taşınır — ancak hayal ettiği kolektif, aydın, insana yakışır yaşam yerine; birbirinden yalıtılmış, materyalist ve kasvetli bir gündelik gerçekle karşılaşır. Larsen, komşularıyle kurduğu ilişkiler ve bu ilişkilerin bir anda değişmesiyle, hem dış dünyayla hem de kendi iç dünyasıyla hesaplaşmak zorunda kalır. 

Solstad bu romanda, yalnızca toplumsal yapının birey üzerindeki etkilerini değil — aynı zamanda bireyin içsel çatışmalarını, aidiyet arayışını, yabancılaşmayı ve insan ilişkilerindeki kırılganlığı akıcı, gerçekçi ve aynı zamanda melankolik bir dille ele alıyor. Eleştirmenler, kitabı “hipnotize edici”, “insancıl” ve “varoluşun absürtlüklerini ustalıkla betimleyen” bir eser olarak tanımlıyor. 

Türkçeye kazandırılmış olması; Solstad’ın bugüne dek yayımlanmış diğer eserleri (Mahcubiyet ve Haysiyet, Profesör Andersen’in Gecesi vb.) ile birlikte, Türkiye okurunun Solstad külliyatına erişimini kolaylaştıracak. Yeni çeviriler vesilesiyle, modernitenin yükünü, kentleşmenin ve bireyselleşmenin getirdiği yalnızlığı sorgulayan bir edebiyat geleneği, Türkçede yeniden canlanıyor.

Dag Solstad kimdir?

Dag Solstad, 16 Temmuz 1941’de Norveç’in Sandefjord kentinde doğdu. 1965’te yayımladığı öykü kitabıyla edebiyata adım attı. Roman, öykü, deneme ve oyun türlerinde toplam yaklaşık otuz kitap yayımladı. 

Kariyeri boyunca, modernizmden realizme; politik içerikli eserlerden deneysel, post-modern yapıya kadar çeşitli tarzlarda eserler verdi. 1989’da Nordic Council Literature Prize, 2006’da Brage Prize gibi önemli ödüller kazandı; Norveç Eleştirmenler Ödülü’nü üç kez aldı. 

Solstad, eserlerinde yalnızca birey ve toplum ilişkisini değil; kimlik, yabancılaşma, tarih, değerler, politika ve varoluş temalarını da derin biçimde işledi. Eserleri yirmiden fazla dile çevrildi; uluslararası alanda saygın bir yere sahip oldu. 

14 Mart 2025’te Oslo’da yaşamını yitiren Solstad için edebiyat dünyası “Norveç edebiyatının en etkili yazarlarından biri” tanımlaması yapıyor. 

Dag Solstad, “küçük, görünmez insanların” sessiz yalnızlıklarını, toplumsal ve bireysel krizleri anlatarak; edebi havayı, zihinsel ve politik sorgulamayı ustaca birleştiren bir kalem olarak hatırlanıyor. “Akıl Almaz Olanı Anlatma Girişimi”nin Türkçeye kazandırılması, bu derin ruh hâlinin Türkiye’de yeniden okunmasına vesile olacak.