yedy haber merkezi
2025’in sonbaharında, Özbekistan’ın kadim kenti Buhara’da “Recipes for Broken Hearts” (Kırık Kalpler İçin Tarifler) adlı bienal başlayacak. Kültür ve Sanat Geliştirme Vakfı’nın organizasyonuyla 5 Eylül – 20 Kasım 2025 tarihleri arasında gerçekleşecek sergi, sanat, yemek, mimari, müzik ve performansı bir araya getiren disiplinlerarası bir deneyim sunacak.
Bienalin temel fikri, kırılma ve onarım kavramlarını “tarif” metaforuyla ele almak. Efsanevi İbn Sina’nın, bir prensin kırık kalbini onarmak için icat ettiği pilav tarifinden ilham alınarak kurgulanan temada; kolektif iyileşme, paylaşım ve aidiyet arayışı öne çıkıyor.
Serginin Öne Çıkan Öğeleri
Mısır doğumlu yemek sanatçısı Laila Gohar, safranlı üzüm suyundan oluşan geleneksel Navat şeker kristaliyle izleyicinin hafızasını uyandırmayı hedeflerken; Kolombiyalı sanatçı Delcy Morelos baharat, kum ve topraktan oluşturduğu kubbeyle adeta bir ritüele davet ediyor. Aynı zamanda Özbek sanatçı Oyjon Khayrullaeva, seramikçi Abdurauf Taxirov ile birlikte “kolektif beden” temasıyla şehir genelinde mide, akciğer ve kalp formlarında mozaik yerleştirmeler tasarlıyor.
Format ve Etkinlikler
Bienalin merkezinde yer alan 16. yüzyıldan kalma Gavkushon Medresesi, “Sevecenlik Evi” adıyla bir yaşam-atölyesi mekânına dönüştürülüyor. Burada gerçekleşecek sempozyum, çocuk atölyeleri ve hikâye anlatımları, repair ve onarım kavramlarını hem fiziksel hem politik anlamda araştıracak. Harvard’tan akademisyen Aziza Izamova’nın liderliğindeki “Onarma Zanaatı” başlıklı üç günlük sempozyumda, “Silinme bir tür kalp kırıklığıdır; bu yüzden hatırlamak için onarmak bir direniştir” vurgusu yapılacak.
Bienalin mimari ve sosyal planlamasından sorumlu Umerova, yerel sanatçı, zanaatkar ve mimarlarla çalışmanın serginin en önemli ilkesi olduğunu belirtti: “Sanat fuarı değil, buradan konuşan bir şey istedik”.
Müzik ve Yemekler: Ruhani Ritüeller
Müzikal program içinde her dolunayda düğünlerde su çağırmak için kullanılan uzun Özbek karnayı içeren ritüeller gerçekleştirilirken, Buhara Filarmoni Orkestrası ile Arap ve Orta Asya müzisyenleri birlikte çalışacak. Sokak alayları ve spontane performanslarla şehir ritmik bir performans alanına dönüşecek.
Yemek, bienalin ruhunu taşıyan temel öge olarak konumlanıyor. Özbek şefler Bahriddin Chustiy ve Pavel Georganov’un geleneksel tarifleri gündeme getireceği programda, konuk şefler Sierra Leone ve Hindistan mutfağından örneklerle kültürel bağlar kurulacak. Bienalin kapanış haftasında düzenlenecek Pirinç Kültürleri Festivali’nde plov, paella, pulao ve jollof gibi farklı mutfaklardan pilavlar açık havada sunularak paylaşım ve hatırlamaya dair performatif bir şölen yaşatılacak.
